नेपाल र चीनको तिब्बत सीमा नजिकै हिमनदी खसेर आएको भीषण बाढीमा बेपत्ता भएका आफ्ना प्रेमी र उनको परिवारको खोजीका लागि अस्ट्रेलियाकी एक युवतीले प्रविधि कम्पनीहरूसँग लोकेसन डेटा उपलब्ध गराउन अपिल गरेकी छन्। २३ वर्षीया मेडिकल विद्यार्थी सारदा विश्वनाथनले विपद्को समयमा उद्धार क्षेत्र सीमित गर्न र मानिसहरूको ज्यान जोगाउन प्रविधि प्रदायकहरूले डेटा सेयर गरेर अझ बढी जिम्मेवार भूमिका खेल्नुपर्ने बताएकी हुन्।
सिड्नीबाट खोजीका लागि पहल गरिरहेकी विश्वनाथनले पछिल्ला आठ दिनदेखि आफ्ना प्रेमी ऋषभ अय्यर र उनको परिवारको अन्तिम स्थिति पत्ता लगाउन सङ्घर्ष गरिरहेकी छन्। २३ वर्षीय ऋषभ अय्यर मेडिकल शिक्षाको अन्तिम वर्षका विद्यार्थी हुन्। उनी आफ्ना आमाबुवा र कान्छो भाइसँगै पवित्र तीर्थस्थल कैलाश पर्वतको यात्राका क्रममा बाढीमा परी सम्पर्कविहीन भएका हुन्। गत अगस्ट २६ मा भएको उक्त विपत्तिमा १,२०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गइसकेको छ भने ४,२०० भन्दा बढी बेपत्ता छन्। बेपत्ता हुनेमा ३८ जना अस्ट्रेलियाली नागरिक समेत रहेका छन्।
एप्पल, अप्टस र लाइफ३६० बाट डेटा पाउन कठिन
विश्वनाथनका अनुसार बाढी आउनुभन्दा करिब ३० मिनेटअघि एप्पलको 'फाइन्ड माई' (Find My) र 'लाइफ३६०' (Life360) एपमा अय्यर परिवारको अन्तिम लोकेसन सीमाक्षेत्र नजिकै उनीहरू बसेको होटल आसपास देखिएको थियो। त्यसपछिको लोकेसन डेटा प्राप्त गर्न अस्ट्रेलियाको दूरसञ्चार कम्पनी अप्टस (Optus), एप्पल र लाइफ३६० सँग अनुरोध गरिए पनि गोपनीयता र सुरक्षा चिन्ताको कारण देखाउँदै ती कम्पनीहरूले विवरण दिन अस्वीकार गरेका छन्।
रोयटर्सका अनुसार अप्टस र लाइफ३६० ले व्यक्तिगत ग्राहक वा जारी घटनाक्रमबारे टिप्पणी गर्न नमिल्ने जनाएका छन्। लाइफ३६० ले प्रयोगकर्ताले लोकेसन ट्र्याक गर्ने अनुमति नदिएको अवस्थामा स्थानीय अधिकारीमार्फत आधिकारिक अनुरोध आउनुपर्ने बताएको छ।
अस्ट्रेलिया सरकार र उद्धार प्रयास
विश्वनाथनले नेपालमा उद्धार कार्यलाई तीव्र पार्न अस्ट्रेलिया सरकारसँग थप जनशक्ति माग गर्दै हस्ताक्षर अभियान समेत चलाएकी छन्। अस्ट्रेलिया सरकारले नेपालमा drone विशेषज्ञ, प्रहरी, कन्सुलर अधिकारी र रक्षा मन्त्रालयका कर्मचारी पठाइसकेको छ। साथै, अस्ट्रेलियाकी विदेशमन्त्री पेनी वङले बिहीबार नेपालका अधिकारीहरूसँग दूरसञ्चारसम्बन्धी डेटा साझा गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको बताएकी छन्।
समय बित्दै जाँदा जीवितै उद्धार हुने सम्भावना कम हुने भएकाले प्रविधि कम्पनीहरूले तत्काल डेटा उपलब्ध गराएर उद्धारमा सहयोग गर्नुपर्ने माग सारदाको छ।
