काठमाडौं । एप्पलले भारतमा पहिलोपटक वार्षिक १० अर्ब अमेरिकी डलर (१५ खर्ब २६ करोड रुपैयाँ) भन्दा बढीको उत्पादन बिक्री गरेको छ । यसले भारतीय बजारमा एप्पलका महँगा उपकरणहरूको माग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको संकेत गरेको छ । त्यससँगै कम्पनीले भारतभर आफ्नो रिटेल स्टोर सञ्जाल पनि विस्तार गर्दै गएको छ ।
गत मार्चमा सकिएको आर्थिक वर्षमा भारतमा एप्पलको आम्दानी अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोहोरो अंकले वृद्धि भएको छ । अघिल्लो वर्ष करिब ९ अर्ब डलर आम्दानी गरेकामा गत वर्ष १० अर्ब डलर नाघेको ब्लुबर्गले उल्लेख गरेको छ । कम्पनीको कुल बिक्रीमध्ये आईफोनले सबैभन्दा ठुलो हिस्सा ओगटेको छ । साथै आईप्याड र म्याकबुकको माग पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ ।
विश्वको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको देशमा सार्वजनिक भएका यी तथ्याङ्कहरू एप्पलका लागि वृद्धि हासिल गर्ने नयाँ बजार (ग्रोथ मार्केट) खोज्ने प्रयासमा एक ठुलो राहत साबित भएका छन् । भारत अझै पनि एप्पलको समग्र व्यवसायको सानो हिस्सा मात्र हो । तर भारत अमेरिका र चीन बाहिर एप्पलको मुख्य बिक्री क्षेत्रहरूमध्ये एकको रूपमा उदाइरहेको छ ।
अमेरिका र चीनबीच बढ्दो भूराजनीतिक तनावका कारण पनि भारतको महत्त्व एप्पलका लागि अझ बढ्न सक्ने देखिएको छ । चीन एप्पलको अमेरिकाबाहिरको सबैभन्दा ठुलो बजार हो ।
यद्यपि, एप्पलको पछिल्लो त्रैमासिक अवधिमा चीनबाट भएको बिक्री १८.८ अर्ब अमेरिकी डलरमा सीमित रह्यो । जुन केही विश्लेषकहरूले अनुमान गरेको १९.६ अर्ब डलर भन्दा कम हो । साथै, चीनमा ह्वावे जस्ता स्थानीय स्मार्टफोन ब्रान्डहरूले धेरैजसो समय एप्पलभन्दा बढी बिक्री गर्ने गरेका छन् ।
यद्यपि अमेरिकी डलरमा हिसाब गर्दा भारतमा एप्पलको हालको बिक्री तथ्याङ्क भारतीय रुपैयाँको अवमूल्यनका कारण केही कम देखिएको छ । गत वर्षको सुरुदेखि भारतीय रुपैयाँको मूल्य अमेरिकी डलरको तुलनामा करिब १० प्रतिशतले घटेको छ । त्यसैले स्थानीय मुद्रामा बिक्री बढे पनि अमेरिकी डलरमा रूपान्तरण गर्दा आम्दानीको वृद्धि तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको हो ।
भारतमा आफ्नो रिटेल सञ्जाल विस्तार गर्ने योजनाअन्तर्गत एप्पलले यस वर्ष फेब्रुअरीमा आर्थिक राजधानी मुम्बईमा नयाँ स्टोर सञ्चालनमा ल्याएको थियो । यससँगै भारतमा कम्पनीका आधिकारिक स्टोरको संख्या ६ पुगेको छ ।
भारतको स्थानीय उत्पादन (लोकल सोर्सिङ) सम्बन्धी नियमका कारण एप्पलले धेरै वर्षसम्म आफ्नो प्रतिष्ठित आधिकारिक स्टोर भारतमा खोल्न सकेको थिएन । पछि ती नियम केही खुकुलो बनाएपछि कम्पनीले सन् २०२० मा भारतमा आफ्नो अनलाइन स्टोर सुरु गरेको थियो ।
त्यसपछि एप्पलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत टिम कुकले सन् २०२३ मा क्रमशः मुम्बई र नयाँ दिल्लीमा कम्पनीका पहिलो दुई आधिकारिक स्टोर उद्घाटन गरेका थिए । त्यसयता एप्पलले भारतमा आफ्नो रिटेल सञ्जाल विस्तार गर्दै थप प्रिमियम रिसेलरहरू पनि थप्दै आएको छ ।