काठमाडौं । गत सेप्टेम्बरमा एप्पलले आईफोन १७ सार्वजनिक गरेसँगै एउटा यस्तो रेकर्ड तोडिने प्रक्रिया सुरु भएको छ, जुन विगत १५ वर्षदेखि कसैले छुन सकेको थिएन । यो रेकर्ड तोडिन अझै एक वर्षभन्दा बढी समय लाग्ने भए तापनि हालसम्मका बजार चर्चा र सूचनाहरूलाई आधार मान्ने हो भने आईफोन १७ नै यो ऐतिहासिक सफलता चुम्ने पहिलो फोन बन्ने देखिएको छ ।
हालसम्मको यो कीर्तिमान आईफोन ४ को नाममा छ । सन् २०१० को जुन महिनामा बिक्री सुरु भएको आईफोन ४ अक्टोबर २०११ सम्म एप्पलको मुख्य वा टप आईफोनको रूपमा बजारमा टिकिरह्यो । एप्पलले आफ्नो नयाँ फोन सार्वजनिक गर्ने तालिका (लन्च साइकल) गर्मी महिनाबाट परिवर्तन गरी शरद् ऋतु (सेप्टेम्बर/अक्टोबर) मा सारेका कारण आईफोन ४ ले करिब १६ महिनासम्म आफ्नो शीर्ष स्थान सुरक्षित राख्न सफल भएको थियो ।
त्यो समय आईफोन ५ को प्रतीक्षा गरिरहेका ग्राहकहरूका लागि निकै चुनौतीपूर्ण र निराशाजनक थियो । अन्ततः एप्पलले आईफोन ५ को सट्टा आईफोन ४ सँग दुरुस्तै देखिने आईफोन ४-एस सार्वजनिक गर्यो । बाहिरबाट हेर्दा उस्तै देखिए पनि त्यसको भित्री भागमा भने ठुलो परिवर्तन गरिएको थियो । त्यही समय एप्पलले सिरी (Siri) को सुरुवात गरेको थियो भने फोनको क्यामेरा र कार्यक्षमता (पर्फर्मेन्स) मा पनि उल्लेख्य सुधार गरिएको थियो ।
आईफोन ४ को बजार विस्तार पनि विभिन्न चरणमा भएको थियो । अमेरिकामा सुरुमा यो विशेष रूपमा एटी एन्ड टी नेटवर्कमा मात्र उपलब्ध थियो । त्यसको ६ महिनापछि मात्र दोस्रो सेवा प्रदायकको रूपमा भेरिजोनले यसको बिक्री सुरु गर्यो । अझ चर्चामा रहेको सेतो रङको मोडेल त १० महिनाको लामो ढिलाइ र विभिन्न प्राविधिक अवरोधहरू पछि मात्र बजारमा आएको थियो ।
सन् २०११ पछि कुनै पनि आईफोनले आईफोन ४ को १५ महिने रेकर्डलाई भेट्न सकेका छैनन् । यसको सबैभन्दा नजिक आईफोन ११ प्रो पुगेको थियो, जुन १३ महिनासम्म एप्पलको शीर्ष फोन बनेको थियो । कोभिड महामारीका कारण आईफोन १२ सार्वजनिक हुन ढिलाइ भएकाले ११ प्रोको आयु केही लामो भएको हो । आईफोन एसईदेखि आईफोन १६-ई जस्ता मोडेलहरू बीच ४ वर्षभन्दा बढीको अन्तर देखिए पनि ती एप्पलका मुख्य फ्ल्यागशिप फोन नभई बजेट मोडेल भएकाले तिनलाई यो दौडमा समावेश गरिँदैन ।
अहिलेको प्रक्षेपण अनुसार आईफोन १८ सन् २०२७ को वसन्त ऋतु (फेब्रुअरी-मे) भन्दा अगाडि आउने देखिँदैन । यसको सिधा अर्थ आईफोन १७ एप्पलको मुख्य लाइनअपको शीर्ष स्थानमा करिब १८ महिनासम्म रहनेछ । यसले आईफोन ४ को १५.७ महिनाको रेकर्डलाई मात्र तोड्ने छैन, बरु एप्पलको इतिहासमै एउटा स्ट्यान्डर्ड आईफोन सबैभन्दा लामो समयसम्म फ्ल्यागशिप रहने नयाँ मापदण्ड समेत स्थापित गर्नेछ । फ्ल्यागशिप आईफोनहरूको समयतालिका निम्न अनुसार छ;
आईफोन ४ को युग र अहिलेको समयमा एउटा ठुलो भिन्नता छ । आईफोन ४ देखि ४-एससम्मको लामो पर्खाइले नयाँ फिचर खोज्ने ग्राहकहरूमा ठुलो रिक्तता सिर्जना गरेको थियो । तर यस पटक आईफोन १७ देखि १८ सम्मको चक्र चल्दै गर्दा एप्पलले आफ्ना प्रो मोडेलहरू भने बर्सेनि अपडेट गर्नेछ । साथै, सोही अवधिमा एप्पलको पहिलो फोल्डिङ आईफोन पनि सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
फोल्डिङ फोन एप्पलको इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो हार्डवेयर परिवर्तन हुन सक्छ । यति हुँदाहुँदै पनि स्ट्यान्डर्ड फ्ल्यागशिप मोडेलको रूपमा सबैभन्दा लामो समय टिक्ने ताज भने आईफोन १७ कै टाउकोमा जाने निश्चित देखिएको छ ।
यसै सन्दर्भमा, कुन आईफोन सबैभन्दा कम समय शीर्ष स्थानमा रह्यो भन्ने तथ्य रोचक हुन सक्छ । धेरैलाई आईफोन १२ देखि १३ सम्मको ११ महिने चक्र छोटो लाग्न सक्छ, जुन महामारीपछिको ढिलाइलाई एप्पलले सच्याउँदा भएको थियो । तर वास्तवमा आईफोन १० (iPhone X) को आयु सबैभन्दा कम देखिएको छ । सन् २०१७ को सेप्टेम्बरमा घोषणा गरिए पनि नोभेम्बरमा मात्र उपलब्ध भएको यो फोनलाई एप्पलले १० महिना नपुग्दै आईफोन एक्सएसबाट विस्थापित गरेको थियो ।
